ریز پهنه بندی خطر سیلاب در محدوده شهر تبریز با استفاده از روش AHP

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 دانشگاه آزاد اسلامی-واحدمرند

چکیده

به منظور پیش بینی دامنه خسارات ناشی از سیلاب جهت کنترل و مهار آن پهنه بندی خطر سیل امری ضروری است که هدف از این تحقیق بررسی میزان خطر پذیری سیلاب و ارزیابی خسارت وارده به شهرتبریز است.پارامترهای خاص موضوع این تحقیق شامل؛کاربری اراضی،تراکم جمعیت،مسیل ها،طبقات شیب،تراکم مسکونی،ضریب CN،ضریب رواناب،تراکم جمعیت،فضای باز و قدمت ابنیه بوده سپس با تهیه لایه های مورد نیاز محدوده شهر،اقدام به تعیین وزن هر لایه بر اساس میزان اهمیت آن در بروز سیلاب گردید.پس از وزن دهی نهایی،لایه ها به صورت دوبه دو(AHP)توسط نرم افزارExpert choice مقایسه و ماتریس حاصل از این مقایسات به نرم افزار Idrisi منتقل و ضریب نهایی برای هر لایه تعیین شد.در نهایت با اعمال این ضرایب از طریق نرم افزارArc Gis نقشه پهنه بندی خطر سیلاب در محدوده شهر تبریز تهیه گردید.بدین ترتیب،محدوده های بحرانی بافت شهری در برابر سیلاب آب گرفتگی مشخص و خسارات ناشی از سیل در قالب نقشه ارزیابی خسارات ارائه شد .نقشه پهنه بندی خطر سیل نشان می دهد که حدود34/3 درصد ازمحدوده نقشه در پهنه بندی خطر خیلی زیاد،87/15 درصد در پهنه بندی خطر زیاد،84/70 درصددر پهنه ی خطر متوسط و 95/9 درصد در پهنه ی کم خطر از لحاظ سیل گیری قرار دارد.هم چنین با تهیه نقشه ارزیابی خسارت مشخص شد که پهنه های مشخص شده 85 درصد منطبق با پهنه های مختلف از نظر شدت سیل گیری می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Microzonation of Flood Risk in Tabriz Suburb With using Analytical Hierarchy Process

نویسندگان [English]

  • Ali Akbar Rasooli 1
  • Ali Akbar Rasooli 1
  • Hassan Mahmoudzadeh 1
  • Vahid Emamikia 2
چکیده [English]

Flood risk zonation is necessary to Control and predict the amplitude of flood damage.The purpose of this research is to evaluate the rate of flood risk vulnerability and the flood damage assessment in Tabriz. Specific variables of this study are land use , population density , river beds , slope classes residential density , CN coefficient , runoff coefficient , open spaces and old buildings.Methodologically speaking , having determined the necessary layers , the weight of each layer was obtained based on the importance of layer in flood occurrence . After weight determination phase of the research , layers were compared with each other in two–by–two basis by the Expert–choice software, then the resulted matrices of these comparisons were analyzed by Idrisi software and final coefficients for layers were calculated. Finally, by applying these coefficients through Raster Calculation menu to ArcGis software , the map of flood risk zonation of Tabriz suburb was prepared. The critical zones vulnerable to flood and inundation were determined. oreover ,the possible flood loss was estimated by developing the flood damage map.thus,flood critical zones of urban texture and inundation were preparedand the flood loss was determined by producing the map of flood damage evaluation. the flood risk zonation map reveals thata bout 3/34% of study zone is located in the class of very high flood risk , 15/87% in high flood risk class, 70/84% in medium flood risk class and 9/95 percent is in the low flood risk class. Moreover, there was a compatibility of 85% between the classes of flood damage evaluation map and those of flood risk map.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flood zonation
  • Flood zonation
  • flood damage evaluation
  • Tabriz
  • AHP
  • GIS