تحلیلی بر کارکرد سیستم اتوبوسرانی و نقش آن درحمل و نقل شهری

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

توسعه وگسترش شهرنشینی و به دنبال آن، افزایش تقاضای سفر در سال‌های اخیر شهرها را بامشکلاتی نظیر: ترافیک، نبود پارکینگ‌های مناسب وکافی، مسایل زیست - محیطی و غیره مواجه ساخته است. در عین حال، حمل و نقل عمومی، به ویژه اتوبوسرانی در توسعه کارکردهای شهری از اهمیت خاصی برخوردار است؛ بنابراین پرداختن به ابعاد مختلف این سامانه برای افزایش کارآیی آن گامی در جهت حل مشکلات مذکور خواهد بود. بر اساس یافته‌های این پژوهش، در شهر زاهدان روزانه حدود 684000 سفر- نفر، درون شهری انجام می گیرد. سهم اتوبوسرانی از این تعداد 120000 سفر- نفر؛ یعنی 5/17درصد از کل سفرهای روزانه شهری است که عملاً 5/8 درصد از میانگین کشوری آن کمتر است. در واقع، بر اساس استاندارهای جهانی، این سامانه از نظر کمّی با کمبود 126دستگاه اتوبوس مواجه است. این درحالی است که از ظرفیت اتوبوس‌های موجود نیز به درستی استفاده نمی شود. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر آن است که از جمله دلایل عدم موفقیت و کارایی متناسب سامانه اتوبوسرانی زاهدان، نبود نیروی عملیاتی لازم (راننده و تعمیرکار) و کمبود پارک سوارها و امکانات لازم در ایستگاه‌های اتوبوس در شبکه خطوط نیز با مسائلی مانند، توزیع نامتناسب در سطح شهر، تراکم در نقاط تجاری و عدم انطباق در خطوط رفت و برگشتی مواجه است. رهیافت اصلی این پژوهش آن است که به منظور بهینه‌سازی و ارتقای کیفیت سیستم ‌ اتوبوسرانی درشهر زاهدان ،باید برای جبران کمبودهای موجود در زمینه تعداد ناوگان، نیروهای عملیاتی، تجهیزات و تسهیلات موجود،فوراً اقدام گردد. در عین حال، اصلاح شبکه خطوط موجود برای کاهش ترافیک از یک سو و تحت پوشش قرار گرفتن نقاط کور حمل و نقلی شهر و نهایتاً افزایش سرعت سفراز سوی دیگر ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of bus service performance and its role in urban transportation, the case of Zahedan City

نویسندگان [English]

  • Baharlu 1
  • Ebrahimzadeh 2
چکیده [English]

Urbanization development followed by increase in travel demand in recent years made some problems for cities such as traffic, lack of suitable parking, environmental issues, economic and social etc. meanwhile, public transport, especially bus services are very important in the development of urban functions thus, paying attention to different aspects of the transport in order to increase its efficiency is a great step toward solving these problems. Based on the findings of this study, in Zahedan about 684,000 daily within the city travels are done. But of these, only 120,000 is Bus service's share (i.e. 17.5 percent of total daily trips), which is actually 8.5 percent less than the national average. In fact, based on international standards, the transport system of Zahedan lacks 126 buses, while the existing capacities of the buses are not used properly. Results of this research show that the reasons for the failure and inefficiency of bus service of Zahedan are the lack of the necessary operating force (driver and serviceman) and lack of enough equipment and facilities in bus service, especially park ride facilities. The main finding of this study is that in order to optimize and improve the quality of the Zahedan bus service, we should compensate deficiencies in the the number of operation forces and equipment and related facilities meanwhile, we should reform the existing network lines to reduce traffic on the one hand and cover blind spots of urban transport and ultimately increase the speed of transport.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Transportation
  • urban traffic
  • Bus service
  • bus lines
  • Zahedan